Wintersport mét stedentrip in de Zweedse winterstad Östersund

Een wintersport in Zweden combineren met een leuke stedentrip – daarvoor moet je in de Zweedse stad Östersund zijn. Deze mooie winterstad ligt aan (letterlijk) het grote meer Storsjön en is de de grootste stad van Noordwest-Zweden. De combinatie van het idyllische stadje aan het meer en de nabijgelegen bergen maakt Östersund tot een heerlijke wintersportbestemming. Östersund ligt in de regio Jämtland Härjedalen, in het hart van Scandinavië. De afstand tot aan de noordelijke poolcirkel is minder dan 400 kilometer – en dat kun je goed merken. Het noorderlicht laat zich regelmatig zien en ‘s winters is er volop sneeuw en ijs. Er is in Östersund dan ook de hele winter van alles te doen, maar (zoals je gewend bent in Zweden) zonder de grote drukte die je in veel andere Europese steden zou moeten trotseren. Je kunt er in de winter onder andere heel mooi schaatsen, skiën, snowboarden en langlaufen. Meer weten? Hieronder vertel ik je wat ik zelf leuk vond in Östersund en wat er nog meer te doen is in de winter.

Bezienswaardigheden in Östersund

Toen ik in Östersund was aangekomen (met de nieuwe rechtstreekse vlucht van BBI Travel vanaf Schiphol of Groningen ben je er snel), ging ik eerst maar eens een stukje lopen door het centrum. Dat heeft een bruisend winkelhart en er staan nog genoeg mooie, oude gebouwen. Östersund werd in 1786 opgericht door koning Gustav III. De ‘stad’ was toen niet meer dan een boerderij bij het meer, waar de veerman woonde. Gustav wilde de stad flink laten groeien en daarom beloofde hij iedereen die verhuisde naar de stad dat ze er 20 jaar belastingvrij mochten wonen. Dat werkte en in de eeuwen daarna groeide Östersund uit tot de stad die het nu is: het centrum van de regio, met veel moderne voorzieningen en een nog steeds tastbare link met het verleden.

Tijdens deze stadswandeling kom je langs een paar historische bezienswaardigheden in Östersund, zoals:

  • De oude school: deze school opende in 1849 zijn deuren. Dat is dus 60 jaar nadat de stad werd gesticht. Boven de deur staat Sapienta Duce, wat zoiets betekent als ‘wijsheid als leidraad’.
  • Het stadsmuseum: dit gebouw stamt uit 1912 en was ooit de eerste bibliotheek van Östersund. Binnen wordt een collectie objecten en foto’s uit de geschiedenis van de stad bewaard, waaraan je goed kunt zien hoe de stad zich heeft ontwikkeld.
  • Buntmakaren (Storgatan 19): de straat Storgatan is een van de best bewaarde stadsbeelden uit het einde van de 19e eeuw in heel Zweden. Buntmakaren, het houten gebouw waar Robert Fresk ooit zijn handel dreef, is daarvan een mooi voorbeeld. Je vindt het gebouw op een van de hoeken van het plein.
  • Smithens Gård (Storgatan 23): hier handelde de Noor Diderik Cappelen-Smith in koloniale waren en wijn. Toen Smith in 1887 overleed, nam zijn weduwe Wendela de winkel over. Ze bleef de scepter zwaaien tot ze meer dan 90 jaar oud was. Maria Helin verkocht vanuit hetzelfde gebouw het lekkerste banket. Zij was ook degene die de basis legde voor het pretpark op het eiland Frösön. Én ze deed verwoede pogingen om het mysterieuze Monster van het Storsjön te vangen…
bezienswaardigheden in Ostersund
Smithens Gård

Museum Jamtli

Als je – net als ik – geïnteresseerd bent in de Zweedse cultuur en geschiedenis, is museum Jamtli ook een aanrader tijdens je verblijf in Östersund. Eigenlijk zijn dit drie musea in één:

  • Een museum over de geschiedenis van de regio, met onder andere prachtige wandtapijten en een expositie over Vikingen
  • Nationaal Museum Jamtli over kunst en design
  • En het openluchtmuseum met gebouwen uit verschillende periodes (tot 1975) en dieren zoals geiten en koeien. In de zomer vindt hier Historieland plaats, waarbij het openluchtmuseum wordt bewoond door historische personages die je het verleden laten beleven. In december verandert het openluchtmuseum in een waar kerstmuseum waar je alles te weten komt over bijvoorbeeld de viering van Lucia en de rol van de traditionele kerstbok. En natuurlijk vindt hier ook een jaarlijkse kerstmarkt plaats.
museum Jamtli in Ostersund
Openluchtmuseum Jamtli

Winkelen in Östersund

Nu ik iets te weten was gekomen over het verleden van deze stad, besloot ik maar eens wat winkeltjes in en uit te lopen. Dat kan in Östersund volop: omdat de stad functioneert als regionaal centrum (de dichtstbijzijnde andere stad ligt 170 km verderop) heeft Östersund veel voorzieningen en dus ook veel winkels. Aan Storgatan en Prästgatan vind je grotere winkels waar je bijvoorbeeld terecht kunt voor sportuitrusting en kleding. Maar Östersund heeft ook veel kleine winkeltjes waar je plaatselijke producten zoals handwerk kunt kopen.

Hier vind je winkeltips voor Östersund,

winkelen in Ostersund
Het is gezellig winkelen in Östersund

Volop lekker eten

Ik moet toegeven dat mijn winkelsessie in Östersund vooral om lekker eten en drinken draaide. Östersund is namelijk eens een van de culinaire hoofdsteden van Scandinavië. In 2010 zijn Östersund en de regio Jämtland Härjedalen door UNESCO aangewezen als Creative City of Gastronomy. Reden hiervoor waren de unieke smaakbelevingen die je hier tegenkomt, gebaseerd op culinaire tradities en lokale, duurzame producten, maar dan wel met een moderne en internationale twist. Östersund is dan ook de perfecte plek om de Scandinavische keuken te ervaren. Je vindt er toprestaurants, microbakkerijen, chocolatiers, brouwerijen, koffiebranders en boerenstalletjes met bijvoorbeeld geitenkaas.

Een goede plek om regionale delicatessen in te slaan, is Jazzköket/Saluhallen, een combinatie van een winkel en een café/restaurant. Tipje: neem een stuk Västerbottenost mee, een Zweedse kaas die ik persoonlijk echt heel lekker vind. Ook voor speciaalbiertjes ben je hier aan het goede adres.

Saluhall in Ostersund

Datzelfde geldt voor Hamngatan 12, waar je niet alleen eten en drinken kunt kopen of bestellen, maar ook interieurartikelen. Het pand is sowieso een bezoekje waard, want het is een van de oudste gebouwen van Östersund.

Hamngatan 12 in Ostersund

Dit was ooit een paardenstal en daarna een timmerwerkplaats. Nu staat duurzaamheid er centraal: er wordt eten geserveerd dat is gemaakt met ingrediënten die door de plaatselijke supermarkt worden geleverd omdat ze niet meer geschikt zijn voor de verkoop (waardoor voedselverspilling wordt tegengegaan). De complete inrichting is tweedehands en alle meubelstukken zijn ook te koop.

Voor de lekkerste koffie ga je naar Big Lake Coffee Roasters. Deze is gevestigd aan Smithens Gård, sowieso een gezellige plek om even naartoe te lopen in Östersund. Wist je dat ze hier graag een stukje kaas in de koffie dopen? Wil je het proberen, vraag dan naar de speciale kaffeost (koffiekaas).

Vlakbij kun je gezellig lunchen en dineren bij Norra Station.

Een van de streekproducten van hier die het proeven zeker waard zijn, is trouwens de berkenwijn van Sav Huset. Er zijn verschillende soorten, bijvoorbeeld een soort prosecco of alcoholvrije glögg (Glühwein). Allemaal zijn ze gemaakt zonder druiven, maar op basis van oude recepten voor het maken van wijn uit berkensap. Voor de alcoholhoudende varianten moet je bij de Systembolaget zijn (de enige winkel in Zweden die alcoholische dranken boven een bepaald (laag) percentage mag verkopen) – of ze proeven in een restaurant. De alcoholvrije glögg van Sav kwam ik in meerdere winkeltjes tegen.

Hier vind je nog meer tips om lekker te eten en drinken in Östersund. Mijn persoonlijke tip is de ‘Self guided food walk‘.

Winterse activiteiten in Östersund

Je zou bijna vergeten dat je waarschijnlijk naar Zweden bent gekomen voor de wintersport! Maar dat is nu juist het leuke aan Östersund: het is de perfecte plek om een Zweedse stedentrip te combineren met heel veel winterse outdoor-activiteiten. Dit kun je er zoal doen:

Een bezoek aan het Winterpark

Het Winterpark (Vinterparken) van Östersund ligt vlak bij het centrum (op 200 meter) en is dé plek waar de plaatselijke bewoners bij elkaar komen om te genieten van sneeuw, ijs en het uitzicht op het winterse landschap – van gezinnen met kinderen tot fanatieke wintersporters. Je kunt hier ook schaatsen, fietsen, sparks etc. huren. Ga lekker wandelen, langlaufen of fietsen over het ijs, sleeën, in de zon zitten, worstjes grillen of schaatsen. Volgens mij kun je je hier zeker een paar dagen vermaken met al die winterse activiteiten!

Let op: het winterpark is geopend vanaf het eerste weekend van februari, wanneer de dagen weer langer worden en het ijs dik genoeg is om een veegmachine te dragen. Hier vind je alle informatie over dit winterpark.

Skiën

In Östersund hoef je niet de stad uit om te skiën. Op maar een paar minuten van het centrum vind je namelijk de Gustavsbergsbacken en Ladängen – twee hellingen die geschikt zijn voor beginnende en gevorderde skiërs. Als er genoeg sneeuw ligt, heeft Ladängen ook een funpark. Een fijne helling voor gezinnen met kinderen is Litsbacken, ongeveer 30 km van Östersund.

Hier lees je meer over skiën in Östersund. Voor meer skimogelijkheden kun je een bezoek aan Östersund combineren met de nabijgelegen skigebieden Åre en Vemdalen (allebei zo’n 1-1,5 uur rijden vanaf Östersund).

Langlaufen

Östersund staat bekend om de goede langlaufmogelijkheden. Veel professionele langlaufers en biatleten wonen en trainen hier, maar ook bij amateurs is de sport populair. Je komt dan ook overal langlaufers tegen. Nog nooit gedaan? Net als bij skiën kun je ook lessen boeken – ik deed dit zelf in Kläppen en Vemdalen en vond het erg leuk.

Hier lees je meer over langlaufen in Östersund.

Winterfietsen

Kies je toch liever voor de vertrouwde fiets? Dan zijn er in Östersund veel fietspaden waarop je ook in de winter kunt fietsen. Op een fatbike kun je ook in de winter prima door het bos fietsen, onder andere over de routes voor sneeuwscooters. Op een mountainbike met spikes kun je ook op (gladde) wegen of op het bevroren meer fietsen.

Meer info vind je op deze pagina.

Schaatsen

Het Storsjön (letterlijk het grote meer) is het op vier na grootste meer van Zweden en een mooie plek om te gaan schaatsen op natuurijs in Zweden. Vanaf halverwege januari is het meer helemaal bevroren, maar schaatsen kan op veel plekken al eerder dan dat.

Goed om te weten is dat de Zweden eigenlijk op twee momenten in het jaar schaatsen:

  • Het eerste schaatsseizoen is aan het begin van het seizoen, wanneer het voor het eerst vriest. Dan genieten ze ervan om te schaatsen op de spiegelgladde ijsvloer die ze ‘zwart ijs’ noemen. Ze hopen dan dat de sneeuw nog even weg blijft, want zodra die komt, is dit eerste schaatsseizoen voorbij. Het ijs is dan namelijk wel al dik genoeg om op te schaatsen, maar nog niet om met machines het ijs op te gaan en een baan te vegen.
  • In februari volgt dan een tweede schaatsseizoen. De dagen worden dan snel langer, dus er is meer daglicht om lekker buiten te zijn. Én het ijs is dik genoeg om met machines het ijs op te gaan om een baan te vegen.

Toen ik in december in Östersund was, kon er dus niet worden geschaatst. Houd hier rekening mee als je graag wilt schaatsen in Zweden.

Goede plekken om te gaan schaatsen in Östersund zijn:

  • Medvinden: deze lange schaatsbaan van 10 km loopt van de haven van Östersund helemaal naar Kungsgårdsviken. Opstapplaatsen zijn Vinterparken/Badhusparken (het Winterpark vlak bij het centrum; hier kun je ook schaatsen huren), Frösö Strand, Härke en Kungsgårdviken.
  • Ovalen: een schaatsbaan van 400 meter op natuurijs, dicht bij het centrum.
  • Östersunds Arena (overdekt – ook hier kun je schaatsen huren)

Hier lees je meer over schaatsen in Östersund.

Sleeën

Er zijn ook sleeheuvels in Östersund, zoals:

  • Kärringbacken op Frösön: dit parkje is bij gezinnen met kinderen een populaire plek om te sleeën. Bij café Tages kun je terecht voor een lekker broodje of gebakje of een beker warme chocolademelk. Neem ook je schaatsen mee, want er is hier ook een schaatsbaan (Tegelvik).
  • Olssons Kulle (net buiten het centrum van Östersund)
  • En uiteraard in het Winterpark

Stepsleeën

Ook leuk: maak een ritje met de stepslee (ook wel spark of kick). Deze klassieke winteractiviteit is al 150 jaar populair in Zweden en echt leuk om eens te proberen. Iedereen kan het: je staat met één voet op de slee en met de andere voet step je. Zo kun je mooie tochtjes maken – routes genoeg in Östersund. Veel van de stoepen en fietspaden in Östersund worden aan één kant expres niet geveegd of bestrooid, zodat je erover kunt stepsleeën. Ook zijn er veel bospaden rondom Östersund waar je dit goed kunt doen. Of op de ijsbaan op het Storsjön natuurlijk.

spark stepslee
Ik vond het zo leuk toen ik eindelijk eens op een spark kon staan!

IJsvissen

IJsvissen is iets wat ik graag eens een keertje zou willen proberen. Het is in Zweden erg populair en schijnt heel rustgevend te zijn. Een goede plek voor ijsvissen bij Östersund is het meer Locknesjön, een van de schoonste meren van Zweden. Maar natuurlijk kan ijsvissen ook op het Storsjön, bijvoorbeeld bij Frösö Strand/Öneberget. Andere populaire plekken zijn de meren Andersjön en Näkten.

Wat heb je nodig?

  • een boor om een gat in het ijs te maken
  • een speciaal hengeltje
  • aas
  • iets om op te zitten of op je buik te liggen zodat je de vissen kunt zien zwemmen
  • een visvergunning (!)
  • En vergeet je fika niet: een thermoskan met warm drinken en iets te eten.

In winkels in Östersund, zoals Landbys, kun je spullen om te vissen en een visvergunning kopen. Daar kunnen ze je ook vertellen waar je op dat moment het beste een poging kunt wagen.

Let er wel op dat je veilig te werk gaat. Kleed je warm aan, check de dikte van het ijs, draag ijspriemen om je nek voor als je door het ijs zakt en neem eventueel een touw mee. Ga ook nooit in je eentje het ijs op. In de buurt van stromend water en onder bruggen is het ijs dunner, dus let daarop. In de lente kan de zon het ijs snel laten smelten. De sneeuw en het ijs weerspiegelen het zonlicht, dus smeer je goed in en draag een zonnebril.

Tijdens het ijsvissen beweeg je het hengeltje de hele tijd met korte rukjes op en neer om de aandacht van de vissen te trekken. Heb je beet? Gooi je hengel dan gauw weer uit, want vaak zwemmen de vissen in scholen. Grote kans dus dat je nog een keer beet krijgt.

Het noorderlicht zien

Dankzij de noordelijke ligging kun je met een beetje geluk ook nog het noorderlicht zien in Östersund. Van september tot maart zijn de nachten hier het donkerst en is het magische noorderlicht – als het er is – het beste te zien. Er zijn speciale apps en websites die de kans op het noorderlicht voorspellen, zoals Aurora Forecast of Space Weather Live. Zoek in ieder geval een plek op waar je richting het noorden naar de horizon kunt kijken, en dan met zo min mogelijk lichtvervuiling. Goede plekken in Östersund zijn bijvoorbeeld bij Jamtli Brygga, Bynäset Badstrand op Frösön of uitkijktoren Stocke Titt op Frösön.

noorderlicht boven Östersund
Foto: Visit Östersund via BBI Travel

Op bezoek bij de elanden

Als je graag elanden wilt zien in Zweden, kun je op ongeveer twintig minuten rijden van het centrum van Östersund op bezoek gaan bij een groepje elanden. Hoewel ze heel groot zijn (de grootste dieren in Europa zelfs), zijn elanden best lastig te spotten in het wild. De een heeft er meer geluk mee dan de ander, maar over het algemeen is het goed opletten, veel geduld hebben en dan nog is het vaak maar een kort moment: voor je het weet, zijn elanden alweer verdwenen tussen de bomen.

Moose Garden Ostersund

Als je zeker wilt weten dat je elanden ziet tijdens je wintersport in Zweden, zou je dus een elandenpark kunnen opzoeken. Bij Moose Garden vlak bij Östersund kwam ik zo heel dicht bij de vijf elanden die daar op dat moment leefden. Ik kon ze zelfs aaien! Het elandenpark begon 26 jaar geleden als opvang voor (bijvoorbeeld door auto-ongelukken) verweesde elandenkalfjes. Er werd nog wel geprobeerd ze terug te zetten in de natuur, maar ze kwamen steeds weer terug.

Nu komen er regelmatig toeristen een kijkje nemen. Het handige aan deze tamme elanden is natuurlijk dat ze meteen aan komen lopen als ze gevoerd worden, en dat ze rustig vlak bij je blijven staan. En de eigenaar vertelt je graag alles wat je wilt weten over elanden, bijvoorbeeld hoe waanzinnig sterk ze zijn en hoe ongelofelijk snel hun gewei groeit.

elanden zien in Ostersund

Inlandsbanan en St. Olavsleden

Östersund is ook een van de plekken in Zweden waar je kunt opstappen op de bekende treinroute Inlandsbanan. Die loopt van Kristinehamn via Mora en Östersund naar Gällivare in Lapland. Dit traject draagt ‘s winters de veelzeggende naam snötåget (de sneeuwtrein).

Een andere mooie route die langs Östersund loopt is pelgrimsroute het Olavspad oftewel St. Olavsleden. Je kunt er ook een deel van lopen in combinatie met je bezoek aan Östersund – hier vind je meer informatie.

Fijn hotel in Östersund

Ik verbleef in Östersund in een heel fijn hotel met de makkelijk te onthouden naam Hotell Östersund. Dit hotel had twee grote voordelen: de ligging aan de rand van het voetgangersgebied in het centrum en vlak bij het winterpark, én het dakterras met de Cloud Spa met zwembad, hottub en sauna. Hier kijk je uit over Östersund, het Storsjön (Grote Meer) en de bergen. Wat een fijne plek om de dag af te sluiten na een dag in de sneeuw!

hotel in Ostersund

Hoe kom je er?

Lijkt zo’n wintervakantie in Östersund jou ook wel wat? Dat komt goed uit, want je kunt er nu rechtstreeks naartoe vliegen vanaf Schiphol of Groningen (van 24 december 2022 t/m 18 maart 2023 een wekelijkse vlucht op de zaterdag). Transavia vliegt vanaf deze twee vliegvelden in Nederland naar Östersund Airport, zo’n 15-20 minuten van de stad. Als je boekt bij BBI Travel, is ruimbagage inbegrepen en mag je ook een skiset (ski’s, stokken en skischoenen; maximaal 15 kilo) meenemen (geef dit wel door bij het boeken).

Persoonlijk lijkt het me ook erg leuk om een paar dagen in winterstad Östersund te combineren met een paar dagen wintersport in Vemdalen of Åre (allebei één tot anderhalf uur rijden). Ook dat kan BBI Travel voor je regelen, want ze verzorgen ook maatwerk. Neem dan gewoon even contact met ze op.

Had je mijn video over wintersport in deze regio al gezien?

Meer informatie over Östersund vind je ook op de website van Visit Sweden, of op de website van Visit Östersund.

Wil je alles weten over wintersport in Zweden? In dit Stralend Zweden Magazine – Wintersport in Zweden vind je al onze ervaringen en tips bij elkaar, inclusief hoe je er komt, wat je moet plannen en meenemen en de fijnste accommodaties en wintersportgebieden. En leuke activiteiten natuurlijk!

Ben je nog op zoek naar een mooie (rond)reis Zweden? Dan vind je hier een overzicht van het reisaanbod van verschillende reisorganisaties.

Ik werd uitgenodigd om Östersund te bezoeken voor Stralend Zweden.

Deze blogpost kan affiliatelinks bevatten. Als jij via zo’n link iets koopt of boekt, krijg ik een kleine vergoeding. Dit gebeurt anoniem en kost jou niets extra’s. Samenwerkingen en affiliatelinks stellen mij in staat om deze website te onderhouden en jou van informatie te blijven voorzien. Meer hierover lees je in mijn disclaimer/privacyverklaring.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *